Das Chawwerusch Theater – Portret

Kukla 2015a

 

Nazwa Chawwerusch
pochodzi z zargonu „Rotwelsch”, którym poslugiwal sie lud wedrowny. „Chawrusse” lub „chawerusche” etymologicznie pochodzi od „chaber” (kamrat, towarzysz, przyjaciel, kumpel, czlonek bandy, por. hebrajskie „chawwer”) i oznacza trupe, druzyne, bande. Slowo z dialektu Pfalz „Kafruse”, posiada ten sam rdzen slowa a okresla niesforne dzieciaki.

“Premiera tak goraco oklaskiwana przez publicznosc nie pozostawia zadnych watpliwosci, ze aktorzy zakorzenieni w poludniowej czesci Pfalz równiez i w tym roku chca przeniesc akcenty kulturowe poza granice regionu.” (Sonntag aktuell)

“Jakby zamroczona wylania sie na koncu historii publicznosc, jeszcze dlugo chcialaby podazac za aktorami. Z powrotem do rzeczywistosci przywoluja rozbrzmiewajace oklaski – zaplata za porywajacy wieczór.” (Schwetzinger Zeitung)

Chawwerusch jest barwna mieszanka aktorów (Felix S. Felix, Miriam, Grimm, Monika Kleebauer, Ben Hergl, Thomas Kölsch, Walter Menzlaw, Stephan Wriecz), którzy wspólnie wypracowali sobie niepowtarzalny rodzaj pracy teatralnej. Ludzie ludziom opowiadaja historie, które sa przedstawione w sposób ambitny ale i zabawny. Tragicznie – wesolo – przyjemnie.
Zawartosc oraz program powstaja w konfrontacji z codziennoscia, polityka i spolecznoscia. Obserwacja choc krytyczna ale zawsze z przymruzeniem oka kieruje uwage widza na najwazniejsze. Teatr wyróznia sie poprzez „patrzenie na ludzkie geby” i przenoszenie na scene spointowanych opowiastek.

Przy czym w centrum uwagi stoja smieszne sytuacje oraz tragiczne i mile aspekty zycia. Chawwerusch jako niezalezny teatr pozostal wierny swojemu wlasnemu wyzwaniu bedac miejscem samorealizacji i politycznego dzialania.

Od poczatku istnienia teatru (1984) wiekszosc sztuk jest wynikiem intensywnej pracy badawczej skupiajacej sie na szukaniu sladów i zabezpieczaniu ich, studiowaniu zródel, zbieraniu historii i przelozenie ich w nawiazaniu do aktualnych spoleczno-politycznych kwestii i ludzkich problemów. Na podstawie takich materialów z dodatkiem wymyslonych elementów powstaja sztuki poprzez improwizacje i twórcze pisanie scenariusza. Po czym nastepuje artystyczne przeniesienie na scene. Istotna role odgrywa praca zespolowa, poniewaz zgodnie z filozofia Chawwerusch wlasnie kreatywny potencjal calej grupy wplywa na produkcje.

Od wrzesnia do maja przyjezdza publicznosc z calego regionu od Weissenburga po Mannheim, od Karlsruhe po Kaiserlauter do sali teatralnej teatru Chawwerusch do Herxheim na poludniu regionu Pfalz, aby obejrzec aktualne inscenizacje teatru.
Od 1993 roku Chawwerusch oferuje w tej sali teatralnej – niegdys wiejskiej sali do tanczenia- regularnie program teatralny.
Od tamtej pory wystawiono na sali w Herxheim ponad 1.000 przedstawien, które obejrzalo 150.000 widzów.

Teatr Chawwerusch stal sie nieodzowna czescia krajobrazu kulturalnego regionu Pfalz (Nadrenia-Palatynat). Z jednej strony ukazuje sie jako teatr wspólpracujacy intensywnie z osobami z tego regionu zainteresowanymi historia i teatrem oraz jako teatr wspólpracujacy z innymi artystami, rezyserami i teatrami. Z drugiej strony jest to teatr angazujacy sie od lat w projekty, które maja na celu wspierac mlodych ludzi. Razem ze szkolnymi grupami teatralnymi wyprodukowano kilka sztuk teatralnych oraz zorganizowano mlodziezowe dni teatru i dzieciece spotkania teatralne.

Produkcje teatru Chawwerusch cechuje przede wszystkim regionalnosc i róznosc wykorzystanych dialektów w przedstawieniach. Znakiem szczególnym przedstawien jest równiez zastosowanie niewielu dosyc prostych, ale czesto mozliwych do zmienienia rekwizytów, dzieki którym od sceny do sceny tworza sie coraz to nowe obrazy. Czesto to aktorzy drobnymi zmianami w scenografii a przede wszystkim poprzez swoja gre nadaja scenie nowych ksztaltów (nowych przestrzeni). Nawet kostiumy zmieniaja sie.
Najczesciej w przedstawieniach wykorzystana jest wlasna skomponowana na te potrzeby muzyka, a aktorzy graja na instrumentach i spiewaja na zywo. Muzyka jest obok ruchu i naturalnego jezyka centralnym srodkiem wyrazu w inscenizacjach teatru Chawwerusch.

Wiele ze 150 przedstawien w roku odbywa sie dodatkowo poza Herxheim. Latem maja miejsce coroczne tournee ze spektaklami plenerowymi (teatr letni), a takze wiosna i jesienia Chawwerusch pakuje swoje walizki by pokazac swoje produkcje poza sala teatralna.

Chawwerusch rozpoczal swoja dzialalnosc artystyczna jako teatr wedrowny w 1984 roku jednorazowym i ograniczonym czasowo projektem. Wedrówka prowadzila przez kraine Odenwald (pasmo górskie) a zyskany sukces byl tak ogromy, ze od razu trzeba bylo planowac nastepne spektakle na kolejny rok. Juz od 1985 roku sala teatralna w Herxheim byla wynajmowana na próby, chociaz trupa na poczatku istnienia miala swoja siedzibe w Darmstadt. Powstaly konkretne plany zalozenia teatru i pod koniec roku1989 juz teatr Chawwerusch osiedlil sie w Herxheim.

Artysci teatru Chawwerusch sa równiez autorami, rezyserami i kompozytorami. Wielu z nich ma oprócz tego wyksztalcenie teatralno-pedagogiczne. Jednoczesnie Chawwerusch wspólpracuje scisle z amatorskimi grupami teatralnymi, organizuje wieksze projekty, przejmuje pisanie sztuk i prace rezyserskie. Chawwerusch jest czlonkiem w Krajowym Zwiazku Profesjonalnych Niezaleznych Teatrów w Nadrenii- Palatynat (laprofth).

“A kiedy w nastepnym roku Chawwerusch zaprosi na przedstawienie, to jest to juz dzis pewne, ze znowu opadnie na to miejsce ten magiczny dywan fantazji.” (Schwetzinger Zeitung)

Tlumaczenie: Joana Procelewka, dziekuje!